TİMUR VE ÇELEBİ MEHMET

TİMUR VE ÇELEBİ MEHMET

Çelebi  Mehmet için Osmanlı devletinin  2. Kurucusu der tarihçiler.Çok zor bir dönemde   devleti toparlayıp, tekrar teşkilatlandırıp,  süper güç olmak kolay değildir. Çelebi  Mehmet  1389 yılında  Bursa da doğdu.Annesi  Devlet  Hatun ,babası  4. Padişah  Yıldırım Beyazıt tır.Çok iyi bir eğitim gördü.

Ankara  savaşı  öncesi   Timur   tehdidi  kapıya dayandı. Yıldırım Sultan Bayezid’in son verdiği Anadolu Beylikleri’nin tahtını kaybetmiş beyleri, Timur’a sığınıp Yıldırım Sultan Bayezid’e karşı kışkırttı. Ayrıca Timur dan  kaçan iki hükümdar, Ahmed Celâyir ve Karakoyunlu Kara Yusuf, Yıldırım  Bayezid’e sığınıp padişahı Emir Timur’a karşı kışkırttılar. Eski Anadolu beyleri de Emir Timur’a gidip onu padişaha karşı tahrik ettiler.Yıldırım  gelen elçilere  soğuk davranıp  geri adım atmadı .Timur un  istediği 2 adamı  teslim etmedi.Ankara  savaşını  kaybeden  Yıldırım Beyazıt  Timur a  esir düştü.Şehzadeler  kendilerine sadık adamlarıyla  kaçarak canlarını  kurtardı. Timur oğlu  Mirza Muhammet i  Bursa yı  yağmalaması  için gönderdi .Bursa sarayı  kap kacaklara kadar yağmalandı.100 yıllık devlet arşivi  belgeler  hepsi yakılarak imha edildi. Ankara savaşı sonrası    11  yıl sürecek  Fetret devri denen dönem başladı.Yıldırım Beyazıt ın  oğulları  birbirleriyle  savaştı  hepsi padişahlığını ilan edip  para bastılar.Mücadeleyi Çelebi Mehmet  kazandı .

Ankara savaşı sonrası   Miladi 1403, Hicri 806 tarihinde Timur    Çelebi Mehmet i  yanına davet etmiş. Çelebi  Mehmet   yollardaki  bir takım engelleri  bahane ederek  Timur un yanına gitmemişdi.Timur un elçisinin yanına , Hocası   Sufi  Beyazıt ı Timur un yanına yolladı. Timur  Hocayı çok sıcak karşılayıp hürmet etti ,ağırladı.Çelebi Mehmet in  gelmeme  mazeretini  uygun görüp sesini çıkarmadı.Gelen elçiye Çelebi Mehmet e verilmek üzere , hükümdarlık alameti  olarak al damgalı berat ,Hırka,Taç ve deri kemer  gönderdi.

Çelebi  Mehmet  Fetret devrinde   hem kendi adına   hemde Timur la müşterek  bakır ve gümüş  sikke bastırmıştır.Kendi adına sikke bastırması  normal bişey  ama Timur la ortak para basması sıradışı. Pek bilinen bişey değil.Demekki  Timur  tehdidi  henüz  geçmemiş. Bakır ve gümüş paraların görselleri  aynıdır. Ebat ve ağırlıkları farklıdır.

Paranın ön yüzünde La ilahe illallah Muhammedün Resulullah duribe Bursa 806 .Arka yüzünde Demur Han Gürgan Mehmet bin Beyazıd Han hullide mülkühü yazar Paranın çapı 16 mm ağırlığı 1.20 gr dır.Savaşta yenilen Osmanlı devletini yok etmek varken onun yeni hükümdarına yardım eden hatta müşterek para basan hükümdardır Timur .Bu akçeden Türkiye de kaç adet var bilmiyorum.Yapı Kredi bankası Osmanlı paraları koleksiyonunda Timur la müşterek basılmış 1 gümüş akçe , 4 bakır mangır mevcuttur.Bakır sikkelerin görseli    aynı çapı 17 mm ağırlığı ise  3.60 gramdır.Fetret devir  Timur la Müşterek  bir gümüş akçe 1 bakır mangır  ,Mehmet Çelebi  adına  3 farklı  gümüş akçe 3 farklı  bakır mangır basılmıştır.

Çelebi Mehmet saltanatı boyunca  6 değişik tipte  gümüş akçe bastırdı.Darp yerleri  Edirne ,Amasya,Ayaslık,Balad,Bursa,Karahisar,Serez,ve Siros dur.3  farklı tiptede  bakır  mangır  darp edildi .Birinde darp yeri Bursa diğerlerinde darp yeri yazmamaktadır.

Neyi merak ediyorum  biliyormusunuz.Topkapı  sarayı arşivinde  Timur un  yolladığı   hediyeler korunup günümüze gelmişmidir acaba .Bu konuyu araştıran olmuşmudur  ? Yoksa sonradan gelen padişahlar  bu hediyeleri  yokmu  ettiler.Bu hediyelerin  Osmanlı tarihini  lekeleyeceğini düşünmüş olanlar çıkacaktır tabiki.

Çelebi  Mehmet  8  sene süren saltanatı boyunca  önemli işlere imza attı.Çökmek üzere olan  devleti tekrar  ayağa kaldırıp  eski gücüne ulaştırdı. 1414 yılında Aydınoğlu Cüneyd Bey'den İzmir'i geri aldı. Saruhan ve Menteşoğlu beylikleri yeniden Osmanlı Devleti'ne bağlandı. Bursa'ya saldıran Karamanoğulları üzerine bir sefer düzenlendi.Yenilen Karamanoğlu Mehmed Bey af diledi. Mehmed Çelebi de onu bağışladı ve ülkesinde yaşamasına izin verdi.Aynı şekilde, Fetret Devri sırasında tekrar kurulmuş olan Candaroğulları Beyliği'de Osmanlı topraklarına bağlandı.Bu faaliyetlerden sonra Mehmed Çelebi tekrar Rumeli'ye yöneldi. Osmanlılara karşı düşmanca davranışlar sergileyen Eflak Beyliği'nin üzerine gidildi ve Eflaklılar vergiye bağlandı.Mehmed Çelebi, babası Yıldırım Bayezid zamanında kurulan fakat pek güçlü olmayan deniz kuvvetlerini güçlendirdi ve Venediklilerle ilk deniz savaşları yapıldı.1420 yılında  İslam dinine aykırı fikirlere sahip bir tarikatla, Anadolu ve Rumeli'de fikirlerini yaymayı amaçlayan Şeyh Bedrettin isyanını ve Osmanlı tahtında hak iddia eden Mustafa Çelebi isyanını bastırdı.

Sultan Çelebi Mehmet 26 mayıs 1421 de  Edirne de 32 yaşında   vefat etti .Ölümü  Ordudan bir süre gizlendi.Cenaze  Bursa da  Yeşil  cami  yakınında  Yeşil türbeye defnedildi.Ziyaret etmek isteyenler  Bursa Yeşil cami  ve  Yeşil türbeyi mutlaka gelsinler.Osmanlı devletinin ilk 6 padişahı  Bursa da  yatmaktadır.Ayrıca  çok sayıda  şehzade   ve hanım sultanlarında mezarları   Bursa dadır.

Timur la müşterek basılan sikke ön yüzünde La ilahe illallah Muhammedün resulullah. duribe Bursa 806 .Arka yüzünde Demur Han Gürgan ,Mehmet bin Beyazıd Han, hullide mülkühü yazar .Paranın çapı 16 mm. Ağırlığı 1.20 gr dır.Bu  akçe   yabancı bir mezat sirketi  sitesinde 22 dolar 50 cent e satılmış.Görseli ordan  aldım.

 

Çelebi Mehmet in saltanatı dönemi  basılan gümüş akçelerden biri.Bu sikkede   yabancı bir  mezat sitesinde 8 Euro ya satılmış.Görseli  ordan aldım.Bursa da darp edilmiş.

  1. Osmanlı padişahı Çelebi Mehmet in bir potresi.
Yorumlar