11 °c

Mustafa Kemal Samsun’a Nasıl Gitti?

Sevgili okurlarım, Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a gidişi hakkında onlarca hikâye yazılmıştır. Dümeni kırık, pusulası bozuk bir tekneyle, küçük bir vapurla İngilizlere yakalanmamak için gizli gizli kaçarak gittiği vs….diye birçok efsane yazılmıştır. Ve ne acıdır ki bu efsaneler ders kitaplarına bile konu olmuştur.

Hâlbuki aşağıda verdiğim vesika Mustafa Paşa’nın kaçarak değil, İngiliz vizesiyle Samsun’a gittiğini ortaya koyuyor!!!

Mustafa Kemal Paşa, Anadolu’ya gitmeden önce Harbiye Nezaret-i’ne (Milli Savunma Bakanlığı) yazdığı 11 numaralı yazı ile isteklerini belirtiyor.

Genelkurmay Basımevinin 1952 de yayınladığı Harp Tarihi Vesikaları Dergisinde, Mustafa Kemal Paşa’nın 11 numaralı vesikada görülen istekleri şöyledir. 13 Mayıs 1919

Harbiye Nezaret-i Celilesine;

  1. 7 Mayıs’ta istediği karargâh mensuplarının üç aylık tahsisatlarının şimdiden ve buradan ödenmesi,
  2. Müfettişlik görevi sırasında ortaya çıkabilecek olağanüstü masraflar için, 6 Mayıs’ta 5 numaralı teskere ile para istenildiği halde henüz karar verilmemiştir. Karar verilip hesaplanarak kendisine bir miktar meblağ verilmesi,
  3. Ekalli (En az iki) binek otomobil temini,
  4. Kendisine verilecek tahsisat ile karargâhının “seferî karargâh” olarak kabul edilmesi hakkında ayın 12’sinde bir başvuruda bulunduğunu ama bu konunun da henüz işlemden geçmediğini, bir an önce geçirilmesi.

Ancak bunlar verildikten üç gün sonra hareket edebileceğini bildiriyor:

Devlet çok zor durumda olduğu halde, Mustafa Kemal Paşa’nın isteklerini fazlasıyla kabul etmiş ve fevkalade yetkiler de vermiştir.

Harp Tarihi Vesikaları Dergisi Kapak Resmi

Mustafa Kemal Paşanın Harbiye Nezaret-i’ne (Milli Savunma Bakanlığı) Osmanlıca yazdığı 11 numaralı vesika (1)

11 numaralı vesika Vesikanın Latinize edilmiş hali (2)

Mustafa Kemal, Bandırma Vapuru ile Samsun’a gitmeden önce, İstanbul’da Kur’an-ı Kerim üzerine el basarak yemin etmiştir.

İşte o yemin:

Padişah askeri üniformasını giymiş olup ayakta durmaktadır. Sadrazam Damat Ferid ile Yaver Avni Paşa iki yanında, birer adım gerisindedirler. M. Kemal Paşa bu üçlünün karşısında askerî duruşuna dinî bir eda katarak ilerlemiş ve sağ elini Kur'an-ı Kerim'in üzerine basarak şu yemini etmişti:

"Bakanlar Kurulu'nca düzenlenip Padişah'ın iradesine sunulan 21 maddelik özel talimatta bana verilen yetkiler doğrultusunda Padişahımızın Anadolu illerindeki bütün mülki ve askeri memurlar üzerinde icrasına görevlendirildiğim denetleme ve soruşturmaları, Halife hazretlerinin yüksek rızası çerçevesinde iftihar kaynağım ve kölece övüncüm olan tam bir sadakatle elimden geldiği kadar yapacağıma vallahi billahi."

Sultan Vahideddin Mustafa Kemal Paşa’ya, bir nevi ‘’Padişah Vekili’’ kadar yetki vererek Anadolu’ya gitmesi için ferman vermiştir.

Sultan Vahideddin’in Mustafa Kemal Paşa’ya verdiği ferman (3)

Yaveran-ı şehriyarimden Erkânı Harbiye Mirlivası Mustafa Kemal Paşaya:

Harb-i Umuminin müttefikeyn hesabına ziyaı üzerine tahassül eden vaziyet-i siyasiyye, ecdadı izamım mülkünü ve Makam-ı Hilâfet ve Saltanatı müşkül ve tehlikeli bir sahaya sürüklediğinden Hükümet-i Seniye’min kararı veçhile tâyin olduğunuz mıntakada asayişi temin ve maraza-i şahaneme mugayir ahvalin hudusunu men ‘ile cümleten def-i saile bezl-i cehd-ü gayret ederek Milletimizin masuniyetini te’yid ve mülkünün eyadi-i mütearrızından tahlisi için yekvücud olarak hareket edilmesini, selâm-ı şahanemle asker ve memurin ve ahaliye tebliğini irade ettim. (4)

Mehmed Vahideddin

 

Mustafa Kemal Paşa ve arkadaşlarının Samsun’a gitmek için İngilizlerden aldıkları vize. (5)

Vizeyi veren İngiliz İstihbarat Subayı Yüzbaşı John Godolphin Bennett.

Kaynaklar:

  • 1952, Harp Tarihi Vesikaları Dergisi, Vesika No:11
  • 1952, Harp Tarihi Vesikaları Dergisi, Vesika No:11
  • Kadir Mısıroğlu ‘’Bir Mazlum Padişah Sultan Vahideddin’’ (4.Baskı) sh. 197
  • Kadir Mısıroğlu, a.g.e, sh. 194
  • Kadir Mısıroğlu, a.g.e, sh. 283
  • Vahdeddin’in Sırdaşı Avni Paşa Anlatıyor isimli kitaptan

Kalın sağlıcakla.

Araştırmacı - Yazar

Ahmet Öztürk

1453ahmetozturk@gmail.com

 

YORUM YAZIN

adınız ve soyadınız ile yorum yapabilirsiniz
YAZIYA YAPILAN YORUMLAR5 YORUM
  • Misafir 19 Mayıs 2018 11:38 Vesikaların doğru olduğu 50 yıl önce kesinleşti artık daha ne tartışıyorsunuz.

    CEVAP YAZ 0 1 (1) Öne çıkart
  • Mahmut Engin 19 Mayıs 2018 09:14 Diyelim ki İngiliz vizesi ile gitti !!! İstanbul ingilizler tarafından işgal altında ne ile gidecekti JOLLYTUR ile mi gidecekti.O tarih itibari ile İngiliz boyunduruğu altında olmayan 1 tek müslüman ülke yok... Kadir Mısırlıoğlundan kaynak olarak yararlandığına göre ARAŞTIRIRKEN pek yorulmamışsın belli

    CEVAP YAZ 1 1 (1) Öne çıkart
  • Sait Aktaş 19 Mayıs 2018 02:46 Kesinlikle katılmıyorum kaynaklardan 1taneside keşke yunan bizi işgal etseydi diyecek kadar gözü dönmüş 1 ATATÜRK düşmanı kadir mısıroglu yine 1 karalama operasyonu bu, kaynaklardan bahsediyorum tabi dostum senle 1 ilgisi yok tmm kaynaklar senin için önemli olabilir ama bağımsız düşününce sende inanmazsin sanırım buna,

    CEVAP YAZ 1 1 (1) Öne çıkart

Diğer Yazıları

Tüm Yazıları

Son gelişmelerden anlık haberdar olabilirsiniz.
istiklal.com.tr bildirim ile, web sitesine girmeden de haberleri takip edebilirsiniz.