780 Defa Okundu


İstanbul'un Halıcıoğlu ve Sütlüce semtleri manevi sultanlara ev sahipliği yapmış beldelerdendir. Özellikle Cemaleddin İshak Karamani Hz. , Hasırızade Elif Efendi, Hattat Ahmed Şemseddin Karahisari Hz. ve Kaysuni Mehmed Efendi gibi pek çok evliya ve tekke mevcut olup Ebusuud Efendinin meşhur lale bahçesinin olduğu yer Sütlücedir. Sütlüce'nin tarihi önemi büyük olup sizlere bu hafta Kaysuni Mehmed Efendi hakkında bilgi vereceğim.

Gaysuni ya da Kaysunizade Mehmet Efendi Osmanlı’da çok büyük hizmetleri olmuş âlimlerden biridir. O hem bir hekim hem de bir kadı-şeyhülislamlık yapmış âlimdir. Onun bir başka bir özelliği ise Kanuni Sultan Süleyman Han'ın son anına kadar yanında olması ve cesedini ( iç organlarını ) tahnit etmesidir. Macaristan’ın Zigetvar şehrinde, Kaleye 4 kilometre uzaklıkta bulunan ve Üzüm Tepesi olarak bilinen mahalde bulunan Gül Baba Türbesinde Kanuni Sultan Süleyman’ın iç organlarının gömülüdür. Tahnitini  yapan ise Kaysunizade Mehmet Efendi’dir.

Kahire’de Memlük sultanlarının sarayında hekimlik ve hekimbaşılık yapan tanınmış bir aileye mensuptur.  Kūsûnî  nisbesi, Şemseddin es-Sehâvî’nin (v.902/1497) belirttiğine göre Kahire’deki Kūsûn Camii ile ilgili olup adı geçen hekim ailesi de bu caminin civarında ikamet ettiğinden Kūsûnî nisbesini almıştır. Kahire’de kalan Kaysûnîzâde büyüyünce ataları gibi tıp tahsil etmiş ve Mısır Kadısı Mâlul Emîr Efendi 954 (1547) yılında Anadolu kazaskerliğine tayin edilince kendisini daha önce tedavi eden Kaysûnîzâde’yi de beraberinde götürmüştür.

 

Kaysûnîzâde, bu sırada ağır bir hastalığa yakalanan Şehzade Bayezid’i tedavi ettiği için büyük bir üne kavuştu. Kaysûnîzâde daha sonra padişahı tek başına tedavi etti; bunun üzerine ona ve evlâdına maaş bağlandı, kendilerine İstanbul ve Edirne’de evler verildi. Kaysûnîzâde, Zigetvar seferinde Kanûnî’nin yanında bulunmuş ve padişahın vefatı üzerine cesedini tahnit etmiştir. (İç organlarını çıkararak Gül Baba Türbesine defnedilmişti.)

Peçevî, Kaysûnîzâde’nin padişah katında saygın bir yeri olduğunu, hatta yaşlılığında Bâb-ı Hümâyun’a geldiğinde veziriazamların bile yaya geçtikleri yerden binek üzerinde geçmesine izin verildiğini ve II. Selim’in tahta geçişinden (974/1566) iki yıl sonra vefat ettiğini belirtir. Atâî de 976 yılı Safer ayında (Ağustos 1568) ishalden vefat ettiğini söyler.

Gaysunizade Mehmet Efendi tarafından 1566 tarihinde Mimar Sinan’a inşaa ettirilmiştir. (Gaysunuzade ya da Kaysunizade Mehmet Efendi Hekimbaşıdır ve tıp tarihinin önemli kişilerindendir). 

Kaysunizade’nin defnedildiği yere onun vefatından altı yıl sonra da oda bir hekimbaşı olan oğlu defnedilmiştir. Daha sonra İstanbul’da vefat eden hekimlerin ve hekimbaşıların defnedildiği yer burası olmuştur.

 

Yorumlar