5 °c

KARADENİZ VAPURU PROJESİ

           Vapur bizzat Atatürk ünTürkiye yi Avrupa ülkelerine tanıtması için düşündüğü müthiş bir projedir .Bizzat onun  talimatıyla hazırlanarak yola çıktı .Türkiye'yi tanıtan çeşitli ürünlerin sergilendiği vapur, 12 Haziran 1926 tarihinde İstanbul'dan demir aldıktan sonra 12 ülkede 16 şehri ziyaret etti. Vapurun rotasında Kömür ikmali için Cezayir’in Bona (sonraki adıyla Anaba) limanını, Barcelona, Le Havre, Londra, Amsterdam, Hamburg, Stockholm, Helsinki, Leningrad, Danzig, Gdynia, Kopenhagen, Anvers, Marsilya, Cenova, Napoli.Karadeniz Gemisi, 86 günde 10 bin mil yol katettikten sonra 5 Eylül 1926 tarihinde İstanbul'a döndü.

                Vapurda: Üzüm ,incir ,fındık ,tütün,ipek böceği kozası ,yün çeşitleri ,deri çeşitleri , Kütahya çinileri, Hacı Bekir lokumu, Bursa ,Hereke kumaşları ve halıları ,Edirne sabunları ,el işçilikli bakır tepsiler ve Gemideki en ilginç sergi malzemelerinden biri ise, hiç kuşkusuz canlı Tiftik keçileriydi .Vapurdaki  ürünlerin hepsi yerli Türkiye de üretilen ürünlerdi .

             Geminin sergi salonlarından birinde  sanayi mektebi öğrencilerinin  yaptıkları  resim ,biblo ve heykeller  vardı . Diğer sergi salonunda Türk resim sanatının en ünlü üstadları  İbrahim Çallı ,Hüseyin Avni ,Osman Hamdi bey,Feyhaman Duran ın en güzel tabloları sergilendi .Sergi salonlarındaki tüm ürünler için 4 dilde İngilizce, Almanca ,Fransızca ,Rusça  broşürler basılmıştı  . Gemiye gelen misafirlere  Türkiye yi  yabancı dillere hakim anlatacak kolej öğrencileri  vardı .Gemi içinde birde 1924 yılında kurulmuş iş bankasının bir şubesi  vardı .

             Gemide  180  yolcu 105 mürettebat vardı .Gemideki yolcuların hepsi ünlü insanlardı .Müzisyenler ,heykeltraşlar ,gazeteciler ,ses sanatçıları , cumhurbaşkanlığı senfoni orkestrası, istiklal marşı'nın bestecisi Zeki Üngör ve yönetimde 47 sanatçısıyla gemideydi. Her gidilen limanında o ülkenin milli marşı çalınıyor, konserler veriliyordu.Karadeniz Gemisi'nin yolcuları arasında 3. Cumhurbaşkanı Celal Bayar'ın oğlu Refi Bayar, Anadolu Ajansı'nın kurucularından Şair Kemalettin Kamu, ilk Türk kadın gazetecilerden Bedia Arseven, ilk Türk kadın milletvekillerinden Mebrure Gönenç ve Şair Orhan Veli Kanık'ın babası müzisyen Veli Kanık da yer aldı.

           Her limanda gemimizi gezmek isteyen ziyaretçiler kabul edilecek. Davetler, resepsiyonlar verilecek. Gemideki Riyaset-i Cumhur Orkestrası da konserler verecek. Balolarda görevli zevat ile ziyaretçilerin kaynaşmaları sağlanacak.Kısacası Türkiye cumhuriyeti tanıtılacaktı .Geminin kaptanı  genç yaşına rağmen dirayetli bir denizci olmasıyla ün yapmış olan TOPUZ lakaplı meşhur Lütfi Kaptan. Birkaç yıl öncesine kadar Gülcemal’in süvarisi iken, artık Karadeniz de görev yapıyor. Gemideki genç zabitanın hepsi de özellikle seçilmiş pırıl pırıl genç denizciler.

VAPUR HAKKINDA TEKNİK BİLGİLER

           Vapur 1905 Hollanda da inşa edilmiş . 1924 yılında Türkiye ye satıldı . Vapur Haliç te Sergi için baştan sona özel olarak düzenlenip dekore edilmiş.Siyah olan rengi beyaza boyanarak değiştirildi .İçerisine sergi salonları yapıldı .4.765 gros tonluk dev gemi çift direkli tek bacalı . 120 metre boyu, 14 metre eni var. Tam istim tuttuğu zaman 12 mil hız yapmakta. Yıllarca sözü edilen bu tarihi gezi 86 gün 22 saat sürüyor. İstanbul’da döndüğü gün takvimler 5 Eylül gününü gösteriyor. Toplam 9.981 mil yol kat eden gemi bu uzun sefer boyunca 2.778 ton kömür tüketmiş. Kullandığı tatlı su miktarı da 971 ton Yaklaşık 3 ay süren  yolculuk sırasında 600 bin lira para harcandı . Gemiye yaklaşık 65 bin misafir ziyaret etti .12 ülkede toplam 16 limanı ziyaret etti ..

            Karadeniz vapuru  Avrupa nın beynindeki  hasta adam  kavramını  paramparça etti .Atatürk ün  projesi sağ salim olarak    Türkiye ye dönüp     yıllarca yolcu taşıdı .Karadeniz Vapuru  İngiltere nin başkenti  Londra da bulunduğu  sırada    filmede çekildi .2.5 dakikalık kısa filmde  önce gemi dışardan panoramik çekimle görüntüleniyor . Sonrasında  güvertede  gemiye gelen İngiliz hanımların  Türk üretimi kumaşlara halılara  elbiselere bakması  görüntülenmiş .Açıkta bekleyen gemiye kayıklarla  taşınan meraklı İngiliz vatandaşları  ürünlere bakıyorlar  .Film günümüze restore edilmiş olarak  ulaştırılmış  .British Pathe arşivinde bulunmaktadır . Yıllarca iç ve dış hatlarda yolcu taşımaya devam eden Karadeniz vapuru ise 46 yıllık bir gemi oluncaya kadar aralıksız hizmet etti. 50’li yıllarda, ticaret filomuzun yeni satın alınan gemilerle takviye edilmeye başlanması üzerine, 1951'de kadro dışı bırakılarak bir kenara bağlandı. Sonra da sökülmek üzere satıldı. 

               Günümüzdeki  siyasilerin Atatürk ten alacağı çok  büyük dersler var .Cumhuriyetin 3. Yılında onca sıkıntıya rağmen bu projeyi gerçekleştirmek  her babayiğidin harcı değil .Günümüze baktığımızda  nerdeyse en basit tarım ve hayvancılık ürünleri bile artık  Türkiye de üretilecekken ithal ediliyor vatandaş bunları pahalı olarak tüketmek  zorunda bırakılıyor .Türkiye adım adım dışa bağımlı bir ülke haline getiriliyor.Memleketin durumu  her duyarlı Türk vatandaşı gibi benide korkutuyor .Gidişatın sonu iyi değil  . Umarım  çok geç olmadan  yerli üretim  teşvikleri  artarak  çoğalır ….

 

Karadeniz vapurunun  1930 larda çekilmiş bir fotorafı

 

 

Karadeniz vapuru yağlı boya tablo

 

Karadeniz vapurunun 86 gün boyunca süren rotasındaki duraklar

YORUM YAZIN

adınız ve soyadınız ile yorum yapabilirsiniz
YAZIYA YAPILAN YORUMLAR2 YORUM
  • Nurettin Civandag 01 Şubat 2019 17:07 Sevgili Özgür SANAL hayirli ugurlu olsun...

    CEVAP YAZ 0 1 (1) Öne çıkart
  • Ozan Erol 01 Şubat 2019 16:16 Yolculuk sırasında meclisten çıkan bütçenin 100 bin lira olduğu görülüyor. geriye kalan 500 bin lirayı da İstanbul Ticaret Odası vermiştir diye bir belgesel de geçiyor. Harcanan para ile ilgili siz de bir kaynak var mı Özgür Bey? Yazı için emeğinize sağlık, bilinmeyen bir olay, ya da unutulmuş.

    CEVAP YAZ 0 2 (2) Öne çıkart

Diğer Yazıları

Tüm Yazıları

Son gelişmelerden anlık haberdar olabilirsiniz.
istiklal.com.tr bildirim ile, web sitesine girmeden de haberleri takip edebilirsiniz.