2904 Defa Okundu

Tunus Cumhurbaşkanı Kais Saied, siyasi sistemi değiştirmeye hazırlanırken, anayasanın bazı kısımlarını göz ardı ederek, kararnameyle yöneteceğini açıkladı ve rakiplerinin hemen muhalefetine yol açtı. Saied, 25 Temmuz’da başbakanı görevden, parlamentoyu da askıya aldığı, yürütme yetkisini üstlendiği, düşmanlarının darbe dediği bir hareketle, ulusal bir acil duruma atıfta bulunduğu, 25 Temmuz’dan bu yana neredeyse tam yetkiye sahip. Onun müdahalesi, on yıl önce kazanılan özgürlükleri koruma sözüne rağmen, otokratik yönetimi sona erdiren, Arap baharını tetikleyen 2011 Tunus devriminin demokratik kazanımlarını baltalamasıydı.

Haftalar geçtikçe, Tunuslu siyasi oyunculardan, batılı bağışçılardan bir başbakan ataması, krizi nasıl aşmayı planladığını açıklaması adına artan baskısı altına girdi. Çarşamba günü açıklanan yeni önlemler, Tunus’un siyasi sistemini Cumhurbaşkanına neredeyse sınırsız yetki verecek şekilde dönüştüren resmî gazete kurallarını yazarak, temmuz ayında attığı adımların çok ötesine geçiyor.

Resmî gazetede yayınlanan kurallar, onun kararname ile “yasama metinleri” yayınlamasına, Bakanlar Kurulunu atamasına, politika yönünü ve temel kararlarını müdahale olmaksızın belirlemesine izin veriyor. Anayasanın son derece tartışmalı bir okumasını kullanarak, temmuz ayında askıya aldığı seçilmiş parlamento, yalnızca dondurulmakla kalmayacak, aynı zamanda üyelerine maaşları ödenmeyecekti. Yine de kovuşturma dokunulmazlığından mahrum kalacaklardı.

Saied, iktidarı ele geçirmesi için herhangi bir süre sınırlaması getirmedi, ancak 2014 anayasasında yapılacak değişiklik taslaklarına yardımcı olmak ve “halkın gerçekten egemen olduğu gerçek bir demokrasi” kurmak için bir komite atayacağını söyledi. Cumhurbaşkanlığı, bu süre zarfında sadece mevcut anayasanın önsözünün, ele geçirdiği yürütme ve yasama yetkilerine aykırı olmayan tüm maddelerinin yürürlükte kalacağını söyledi. Derinden parçalanmış parlamentonun en büyüğü ve birbirini takip eden hükümet koalisyonlarının bir üyesi olan ılımlı İslamcı Ennahda partisinin lideri, Saied’in açıklamalarını hemen reddetti.

Rached Ghannouchi, duyurunun anayasanın iptali anlamına geldiğini ve Saied’in 25 Temmuz müdahalesini darbe olarak ilan eden Ennahda’nın bunu kabul etmeyeceğini söyledi. Parlamentodaki en büyük ikinci parti olan Tunus’un Kalbinden üst düzey bir yetkili, Saied’i “tasarlanmış bir darbe” yürütmekle suçladı. Yetkili Usame el-Khalifi, Twitter’da yaptığı açıklamada, “Darbeye karşı ulusal bir uyum çağrısı yapıyoruz” dedi. Saied, diktatörlük emelleri olduğunu reddetti, hamlelerinin anayasal olduğu konusunda ısrar etti ve Tunusluların haklarını koruma sözü verdi. Onun geniş çapta popüler müdahalesi, Kovid-19 vakalarında keskin bir artış, bir günlük şiddetli protestolarla ağırlaşan, yıllarca süren ekonomik durgunluk ve siyasi felçten sonra geldi. Bununla birlikte, haftalar geçtikçe, giderek artan sayıda Tunuslu, Saied’in planlarının net olmamasından, bir başbakanın olmamasından endişe duymaya başladı.

Yorumlar