9 °c

Bir Ortadoğu tasavvuru

Ortadoğu denince günümüz dünya toplumunda oluşan ilk algı savaşın, nefretin, yoksulluğun, cehaletin kısacası kaos un, olduğu önümüzdeki yıllar içinde düzelmesi mümkün olmayan parçalanmış ve daha da parçalanıp yok edilmeye çalışılan dünya üzerindeki kanayan coğrafya akla gelmektedir.

Ortadoğu tarihine baktığımız zaman birçok dinin, kültürün, dilin özetle birçok milletin o topraklar üzerinde gün yüzüne çıktığını görürüz, üç semavi dinin Yahudi lik Hristiyanlık ve son olarak da İslamiyet in çeşitli mucizelerle kendini oluşturduğu kutsallarla Allah’ın müdahale ettiği ve tüm dünya toplumlarına evrensellikleriyle ses veren dinlerin yer edindiği coğrafya, birçok farklı milletin bu topraklar üzerinde yaşadığı kendi varoluşunu gösterdiği kadim bir coğrafya Ortadoğu,

Ortadoğu denince Hz. Musa nın Hz. İsa nın Hz. Muhammed in ve adını saymadığım diğer peygamberlerin doğuşlarının müjdelendiği ve onların doğuşlarıyla birlikte bu topraklar üzeride yeni bir medeniyet tasavvurunun oluştuğunu görmekteyiz, her bir inanç, kültür kendi getirdiği yâda var ettiği öğretilerle yaşam şekliyle yaşadığı zaman ve uzamda birçok katkı sağlayıp yeni kültürel oluşumlar gelenek ve görenekler üreterek varlığını devam ettirmiştir. Dinlerde arkasından gelen diğer bir semavi dine ve yeni bir kültürel yapıya bırakmıştır Yerini ve bu süreç son din olan İslam’ın somutlaşmasıyla varlığını tamamlamıştır,

Bu bağlamda kavimler göçü ile bu coğrafyada yaşayan diğer din ve kültür mensuplarıda farklı coğrafyalara doğru göç etmişlerdir. Ve bu göçlerle beraber yeni yerler yeni kültürler farklı düşüncelerin doğmasına ve kültürel etkileşimlere ortam hazırlamıştır. Ve oluşan yeni toplumlar da yetişen filozoflar kendi yaşadıkları toplumun gelenek, görenek, inanç, kültür vb durumlarından etkilenerek ütopyalar kurmuşlardır, bu bağlamda Hristiyanlığın yoğun yaşandığı Avrupa toplumlarına baktığımız zaman ‘’t0mmaso campanella’’ nın güneş ülkesi adıyla yazdığı ütopyası, Platon, un "Devlet" adlı eseri ve diğer ütop ya kitaplarında de ideal devletin ve toplumun nasıl olacağını belirtilmektedirler.

Bu bağlamda Platon’un açtığı ütopik devlet anlayışı, gelecekte hem doğu hem de batı felsefelerinde temsilciler bulmuştur. Doğu felsefesinde böyle hayalî bir devlet anlayışını Farabi’de görmekteyiz

Farabi erdemli toplum ile ilgili medinetü-l fazıla kitabını yazmıştır. Bu kitapta erdemli bir toplumun özelliklerini ve yöneticilerin özelliklerini anlatmıştır. Adaleti sağlayacak kanunların ve yöneticilerin olmasını istemiştir. Adaleti engelleyenlere ceza vermek toplumun erdemli olması için bir gerekliliktir demiştir. Erdemli bir toplumu erdemli yöneticilerin yönetmesini istemiştir. Çünkü erdemli bir toplum erdemli yönetici ile mümkündür. Yöneticilerin filozof veya peygamberlerin özelliğini taşımaları gerektiğini düşünmüştür.

Erdemli şehrin yöneticisinin amacı; kendisine ve halkına gerçek mutluluğu vermektir. Zenginlik ve zorbalıkla yönetmek, erdemli yönetimin özelliklerinden değildir.

Yukarıdaki tanımlardan da anlaşılacağı gibi ütopya düşünsel ve tutarlı bir toplum tasarısı anlamına gelmektedir var olmayan ülke belli olmayan yer anlamın dadir. Zihinde tasarlanmış bir takım ilkelere göre oluşturulmuş hayali toplumu ifade eden bir kavramdır. Olmayacakla ilgili değil, olabilecekle ilgili fikir jimnastiğidir. Her ütopya, kendi çağının toplumsal koşullarının bir eleştirisi niteliğini barındırır. Dinsel bir inançla, yaşanan kötülüklerden bahseder, kısaca ütopyalar, ideal bir toplum ve devlet tasarımlarıdır.

Bu anlamda yaşadığımız coğrafyayı da içine alan Ortadoğu dini çatışmaların yoğun yaşandığı hiçbir şekilde diyalog ve hoşgörünün olmadığı adeta akıl tutulmasının olduğu bir toplum görüntüsü vermektedir, örneğin Türkiye ye baktığımızda cumhuriyetin kurulmasıyla başlamış olan ve halen devam eden etnik çatışmalar yine Suriye, İran Filistin, mısır, Afganistan Libya, yemen ve adını sayamadığım diğer ülkeler bu ve benzeri sorunlarla iç içe kalmıştır. Ve sanki kurtulmaya çalıştıkça batmaktadırlar,

Bu ve benzeri sorunlardan yola çıkarak bir Ortadoğu tasarlamak isterdim, tel örgüyle çevrilmiş hiçbir sınırın olmadığı bütün Ortadoğu milletlerinin tıpkı Avrupa milletleri gibi birlik kurduğu eğitimde fende teknolojide şehir planlamasında her türlü düzenin sağlandığı bir Ortadoğu hayal ediyorum. Bu benim ütopyam tarihi yapıların ve yaşanılan evlerin geçmişin iz düşümlerini yansıttığı Ortadoğu milletlerinin kendi kültürlerini, inançlarını, dillerini, düşüncelerini yeryüzü üzerinde özgürce ifade edip somutlaştırma imkânı buldukları bir coğrafya hayal ediyorum. Tıpkı bir ressamın hayalindeki yeryüzü parçasını resmettiği gibi. Tarihi yapıların kendi özüne uygun yenilendiği, her kesin refah içinde yaşadığı bir coğrafya İslam dininin atalar kültürünün etkisinden çıkarılarak saf peygamberin tebliğ ettiği şekilde anlaşıldığı ve günümüz gerçeklerini de göz önüne alarak yorumlandığı bir düş ve bu düş o coğrafya üzerinde yaşayan bilinçli insanların yaşadıkları coğrafya üzerinde kendi kutsallarının, kültürlerinin sembollerini özgürce somutlaştırdığı yapıların oluşturduğu şehirler, her inanç ve dil mensubuna hoşgörüyle bakıldığı adaletli ve ideal olmaya çalışan bir toplum.

YORUM YAZIN

adınız ve soyadınız ile yorum yapabilirsiniz
YAZIYA İLK YORUMU SİZ YAPIN

Diğer Yazıları

Tüm Yazıları

Son gelişmelerden anlık haberdar olabilirsiniz.
istiklal.com.tr bildirim ile, web sitesine girmeden de haberleri takip edebilirsiniz.