GÜNDEM
14 Şub 2020 17:25 Son Güncelleme: 14 Şub 2020 17:25

Kanal İstanbul'un ÇED raporunun altından bakın kimler çıktı

İBB'nin iptal istemiyle yargıya taşıdığı Kanal İstanbul projesinin ÇED raporunu hazırlayan şirket ve raporda görüşü bulunan isimler çok konuşulacak. Raporu hazırlayan şirkete AK Parti iktidarı tarafından 8 yılda 42 ihale verilirken raporda ismi geçen üç ismin görevleri ise raporun tarafsızlığını sorgulamaya açacak cinsten.

Haberi Dinle

İBB avukatları, Kanal İstanbul’un hayata geçirilmesi halinde telafisi mümkün olmayan zararların doğacağı gerekçesiyle, yürütmeyi durdurma ve iptal talebiyle İstanbul 6. İdare Mahkemesi’ne başvurdu. Avukatlar başvuruda ÇED ekibinde şehir plancısı; kültürel mirasa etkisinin değerlendirildiği raporda mimar, restaratör mimar veya sanat tarihçisi olmadığına dikkat çekti.

KRT Haber'e göre, ÇED raporunda görüşü bulunan kişilerin konun ehli olmadığı vurgulandı. İBB avukatlarının da dile getirdiği gibi raporda ismi bulunan kişiler işin ehli olmadığı gibi hepsinin ortak noktası AKP’li olması.

1595 sayfalık raporu hazırlayan Çınar Mühendislik A.Ş.’nin sahibi Selahittin Hacıömeroğlu rüşvet vermekten hapis cezası alan biri olarak tanınırken şirketine 8 yılda 42 ihale verilmesi en dikkat çeken ayrıntı. Bu ihalelerden en önemlileri ise; Avrasya, Osman Gazi, Yavuz Selim Köprüsü ve Marmaray.

Raporda görüşü bulunanlardan iki yıllık avukat Enes Safa'nın babasıyla TMSF'de görev yapması da dikkat çeken bir ayrıntı.

İşte tarafsız bir şekilde hazırlandığı söylenen ÇED raporunda ismi geçen o isimler;

AVUKAT ENES SAFA

Beykent Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun olan Enes Safa, 6 Eylül 2017 yılında İstanbul Barosundan ruhsatını alıp avukat oldu.

TMSF Bünyesindeki Birleşik Fon Bankasında 2018 senesinin Ocak ayında işe başlayan Safa, 2019 Temmuz’undan beri TMSF İştirakler ve Gayrimenkuller Dairesinde avukatlık yapıyor.

Enes Safa’nın babası avukat Şeref Safa da TMSF’nin kurul üyesi. Şeref Safa, 11 Mayıs 2019 tarih ve 30771 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Atama Kararı ile (2019/110) Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) Üyesi olarak atanmıştır. Baba-oğul TMSF’de hala görev yürütmektedir.

ULAŞTIRMA BAKANI'NIN YARDIMCISEMEKLİ ASKER ALİ KURUMAHMUT

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Mehmet Cahit Turhan'ın denizcilik sektörü özel danışmanı Ali Kurumahmut, 26 Temmuz 2018 tarihinden beri bu görevde. Kanal İstanbul için hazırlanan 1595 sayfalık ÇED raporunda görüşleri yer aldı.

1 Ekim 1960 tarihinde Trabzon Of'da doğan Kurumahmut, 1982 yılında Deniz Harp Okulu'ndan, 1988 yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun olmuştur. Yüksek Lisans Eğitimini Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde tamamlamıştır. 1995 yılında Deniz Harp Akademisi eğitimini, Şubat 2000'de ise Silahlı Kuvvetler Akademisi eğitimini tamamlamıştır. 

Kurumahmut’un kamuoyunda ismi ise Kardak krizinin patladığı 30 Ocak 1996’da muvazzaf subay olarak Başbakan Tansu Çiller başkanlığında Deniz Kuvvetleri Komutanı Güven Erkaya ve diğer yetkililerle Güvenlik Kurulu toplantısına katıldığında gündeme gelmiştir. Kurumahmut, 18 Temmuz 2003 yılında atandığı Deniz Ulaştırması Genel Müdürlüğü görevini 17 Ekim 2005 tarihine dek sürdürüp kendi isteği ile deniz kurmay rütbesindeyken emekliye ayrılmıştır.  Ali Kurumahmut 21 Şubat 2013 tarihinde Danıştay üyeliğine atanmıştır. 8. daire üyesi olarak görev yapmıştır. 23 Temmuz 2016'da görevi son bulmuştur. İdare hukuku uzmanı olduğu kadar, iyi de bir deniz hukukçusu ve bu alanda özellikle Türk Boğazları konularında otorite olarak bilindiği iddia edilen Kurumahmut, ÇED raporuyla ilgili Milli Savunma Üniversitesi dahil olmak üzere birçok yerde bilgilendirme toplantılarına katıldı.

ÇED raporunu hazırlayan Kurumahmut'un bir röportajında, “Rus ve Yunan araştırmacılar ve akademisyenlerin Montrö’ye ve bu bağlamda Türk Boğazlarına olan ilgisi dikkatimi çekmişti. Deniz hukuku çalışmalarıma paralel olarak, Türk Boğazları ve Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile ilgili seminer, sempozyum, çalıştay gibi akademik çalışma ve eğitimlere iştirak etmeye başladım. Bu konuda Değerli Hocam Prof. Dr. Sevin Toluner’den çok istifade ettim. Yapmış olduğum askeri ve bürokratik görevlerde Türk Boğazları ve Montrö’nün öncelikli çalışma alanlarımdan biri olması bana önemli avantajlar sağladı. Özellikle Deniz Ulaştırması Genel Müdürü olduğum dönemde Türk Boğazları ve Montrö Boğazlar Sözleşmesi özel önemi haiz görevlerimden biriydi. Genel Müdürlük görevim sonrasında merhum Prof. Dr. Aslan Gündüz’le yapmış olduğum “Uluslararası Boğazlardan Geçiş ve Türk Boğazları’nın Hukuki Statüsü” konulu yüksek lisans tez çalışmamı geliştirip güncelleştirerek kitaplaştırdım. Uzun yıllar eski isimleriyle Kuvvet Harp Akademileri, Silahlı Kuvvetler Akademisi ve Milli Güvenlik Akademisi’nde “Türk Boğazlarının Hukuki ve Siyasi Statüsü ve Montrö Boğazlar Sözleşmesi” dersleri verdim.” demesi dikkat çekti. (Sanki önceden bu projeye dahil edileceği belirlenmiş ve bu alanda yeterlilik için bir takım çalışmalar yürütmüş)

ÇED İZİN VE DENETİM GENEL MÜDÜR YARDIMCISI ALİ RIZA TANAS

Çevre ve Şehircilik Bakanı İdris Güllüce, eski Bakan Erdoğan Bayraktar’ın kurduğu kadroları sırayla tasfiye etti. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ÇED İzin ve Denetim Genel Müdür Yardıcılığına da Ali Rıza Tanas, Güllüce tarafından getirildi. Ali Rıza Tanas, 2018 yılı itibariyle Kanal İstanbul’un yapılmasının planlandığı başta  Arnavutköy olmak üzere çevre ilçelerde yurttaşa ÇED Raporu bilgilendirme toplantıları düzenledi. Arnavutköy’de yapılan toplantılar AKP’li Arnavutköy Belediyesi Yeni Kültür Merkezi Binasında gerçekleşti.  Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ÇED İzin ve Denetim Genel Müdür Yardıcısı Ali Rıza Tanas her toplantıda “Halkımız mağdur edilmeyecek” demeyi ihmal etmedi.

2018 yılında da AKP’den Erzurum Milletvekili olabilmek için görevinden istifa eden Tanas, aday gösterilmeyince görevine geri döndü. 

ÇED RAPORUNU HAZIRLAYAN ŞİRKETİN KURUCUSU SELAHATTİN HACIÖMEROĞLU

Kanal İstanbul’un Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Raporunu hazırlayan Çınar Mühendislik Müşavirlik A.Ş’nin kurucusu ve sahibi Selahittin Hacıömeroğlu şirketi 1997’de kurdu.
Rüşvet verdiği iddiasıyla hapis cezası aldı Hacıömeroğlu 2013’te BOTAŞ'taki ''yolsuzluk'' iddiaları üzerine, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı bünyesinde başlatılan ''Mavi Hat Operasyonu'' kapsamında açılan davada Hacıömeroğlu, “Tuz Gölü su hattı, müşavirlik, çevre ve depolama" ihalelerine fesat karıştırdıkları gerekçesiyle 10 ay, "Tuz Gölü çevre ihalesi kapsamında rüşvet suçunu işledikleri" iddiasıyla da 3 yıl 4 ay hapis cezası aldı.
Operasyon 2007’de başlatılmıştı ve Selahittin Hacıömeroğlu 2008’e kadar tutuklu yargılandı. 2016’da ise Yargıtay yerel mahkemenin verdiği mahkumiyet hükümlerini bozdu.

Kendi şirketine ÇED olumlu raporu verdi

Bir diğer olay. Biga Termik Santrali. 2015’te yapımı için çalışmalara başlandı. Fakat santral ile ÇED raporunu hazırlayan şirket arasındaki bağ ilginçti.

Biga Enerji Elektrik Üretim A.Ş'ye ait olan santralin sahibi Selahittin Hacıömeroğlu'ydu ve kendi santrali de dahil yarımadada planlanan birçok santralin ÇED dosyasını Hacıömeroğlu’nun sahibi olduğu Çınar Mühendislik Müşavirlik A.Ş hazırlamıştı. Fakat Hacıömeroğlu daha sonra bu firmayı devretti ve hazırlanan ÇED raporu Bakanlık tarafından kabul edilmedi.

8 yılda 42 ihale

Hacıömeroğlu’nun sahibi olduğu Çınar Mühendislik Müşavirlik A.Ş devletten 2011-2019 yılları arasında 24 milyon TL bedel ile 42 ihale aldı. Orman ve Su işleri Bakanlığı, Çevre ve Su işleri Bakanlığı, Milli Savunma, Karayolları Genel Müdürlüğü, MKE, ASKİ,DSİ, İl Özel İdareleri ihale alınan kurumlardan sadece bir kaçı. Fakat şirket Kanal İstanbul’un ÇED ihalesine girmedi. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı tarafından “Kanal İstanbul Projesi Etüt, Proje ve Danışmanlık Hizmetleri İşi” adıyla 14 Temmuz 2017 ihale edilen projeyi Yüksel Proje Uluslararası Anonim Şirketi 34 Milyon 990 bin TL’lik bedelle aldı. Aldı fakat pazarlık yoluyla yapılan ihaleye zaten bir tek Yüksel Proje Uluslararası Anonim Şirketi katılmıştı.Üstelik pazarlık usulünün seçilme gerekçesi olarak “Kanal İstanbul Projesinin Türkiye'nin jeopolitik durumuna etkisi, tehlikeli madde taşıyan gemilerin İstanbul Boğazı için risk oluşturması ve Türkiye’nin milli güvenliğini tehlikeye atması ve ülkemizin OHAL kapsamında olması gibi sebepler” gösterildi.  Avrasya, Osman Gazi, Yavuz Selim Köprüsü ve Marmaray’ın ihaleleri de bu firmada Hatta Ağustos 2017’de işe başlayan şirkete yeterlilik belgesi 2019'da verildi. Firma Avrasya Tüneli’nden Osman Gazi Köprüsü’ne, Yavuz Sultan Köprüsü’nden Marmaray’a birçok projenin müşavirlik ve kontrollük ihaleleri ile proje, teknik fizibilite, saha etüdü hizmetleri ihalelerini alan firmaydı.

Yorumlar